Fernando Cabeza Quiles, escritor, filólogo e unha das voces máis recoñecidas no ámbito da toponimia galega, faleceu en Carballo vítima dun accidente de bicicleta, segundo informou o 112. A Real Academia Galega expresou publicamente o seu pesar pola perda dun investigador ao que definiu como “un incansable estudoso e divulgador dos nomes da nosa terra”. A súa morte supón a desaparición dunha figura especialmente vinculada á investigación cultural e lingüística de Galicia, cunha traxectoria centrada na recuperación, análise e valorización dos nomes de lugar como parte esencial da memoria colectiva.
Nado en Ponferrada en 1953, mais trasladado a Galicia durante a infancia, Cabeza Quiles desenvolveu unha parte fundamental da súa vida e da súa obra no país, onde se converteu nun referente para o estudo da onomástica e da toponimia, especialmente en relación coas comarcas e territorios que marcaron a súa biografía persoal e intelectual. A Real Academia Galega salientou precisamente esa conexión entre vida e investigación ao subliñar que dedicou unha atención especial “daqueles lugares que marcaron a súa traxectoria vital”.
Ao longo da súa carreira, Cabeza Quiles destacou como colaborador do Seminario de Onomástica da Real Academia Galega, contribuíndo ao coñecemento e á difusión dun patrimonio lingüístico fundamental para comprender a historia, a xeografía e a identidade galega. O seu traballo converteu os topónimos non só en obxecto de estudo filolóxico, senón tamén en pegadas culturais capaces de explicar a relación entre territorio, comunidade e lingua.
Entre as súas achegas máis destacadas figuran varios volumes publicados na colección Terra Nomeada, unha das iniciativas máis relevantes de estudo toponímico recente en Galicia. Nela asinou obras como Toponimia da Estrada (2018), Toponimia de Carballo (2020), Toponimia de Ribeira (2022) e Toponimia de Padrón en Pontecesures (2025), traballos nos que combinou investigación rigorosa, divulgación e unha vontade de preservar a riqueza lingüística do territorio.
A través destas publicacións, Cabeza Quiles contribuíu a fixar e interpretar miles de nomes de lugar, axudando a contextualizar a súa orixe, evolución e significado. O seu labor permitiu achegar ao público xeral unha dimensión da lingua frecuentemente esquecida, mais clave para entender a conformación histórica e cultural de Galicia.
A súa vinculación con Bergantiños e con Carballo, onde perdeu a vida, foi tamén especialmente significativa dentro da súa produción intelectual, como exemplifica a publicación de Toponimia de Carballo, unha obra centrada precisamente na análise dos nomes da zona.