A campaña Toponimízate. Falámosche dos nomes da túa terra vén de presentar a súa novena edición cunha ampliación do seu alcance territorial e da participación cidadá na recollida e preservación da toponimia galega. O secretario xeral da Lingua, Valentín García, destacou durante o acto a relevancia desta iniciativa como ferramenta para a protección do patrimonio inmaterial, subliñando “a importancia da implicación da veciñanza coa conservación e recuperación dun dos nosos maiores tesouros, que é a toponimia”.
Nesta nova edición, 12 novos concellos incorporaranse á campaña, o que permitirá acadar un total de 120 municipios participantes ao longo das diferentes convocatorias. Segundo explicou o representante autonómico, esta ampliación supón “un relevante impulso a unha campaña que é todo un referente na preservación deste patrimonio tan importante para a nosa identidade”, ao tempo que permite integrar novas voces e realidades no proceso de recuperación dos nomes tradicionais do territorio.
A iniciativa desenvólvese no marco do proxecto Galicia Nomeada, que conta xa con arredor de 4.300 persoas colaboradoras. Grazas a esta participación, rexistráronse preto de 110.000 microtopónimos, vinculados a elementos como montes, leiras, fontes, camiños, regatos ou praias. Estes datos evidencian, segundo se destacou durante a presentación, o valor da colaboración cidadá na conservación da memoria oral e na súa integración en ferramentas dixitais.
Neste sentido, Valentín García lembrou que a participación social xa foi clave en procesos recentes como a actualización do Nomenclátor de Galicia, onde a cidadanía contribuíu á xeorreferenciación de numerosos microtopónimos e á recollida da tradición oral asociada aos nomes dos lugares.
A selección dos concellos participantes nesta edición responde a diversos criterios, entre os que se atopan o estado de conservación da súa toponimia tradicional, o risco de perda derivado do despoboamento e o interese manifestado por institucións locais ou colectivos veciñais. Entre os municipios incluídos figuran Betanzos, Valdoviño, O Pereiro de Aguiar, Xunqueira de Ambía ou Moraña, entre outros.
A campaña estrutúrase a través de charlas divulgativas divididas en varias fases. Nun primeiro momento, preséntase a riqueza toponímica de Galicia; posteriormente, explícase o funcionamento da aplicación colaborativa Galicia Nomeada, que permite á cidadanía incorporar novos topónimos e a información asociada; e, finalmente, detállanse as aplicacións prácticas destes datos para a administración, a investigación e a sociedade en xeral, unha vez xeorreferenciados e normalizados. Ademais, nesta edición tamén se abordarán os cambios derivados da recente aprobación do novo Nomenclátor de Galicia en cada un dos concellos visitados.
O calendario de actividades desenvolverase entre abril e outubro, cunha primeira cita en Moraña o 22 de abril, á que seguirá unha serie de encontros en distintos puntos do país. Entre eles destacan as sesións previstas en Poio (9 de maio), Betanzos (5 de xuño), Quiroga (28 de agosto) ou Boimorto (9 de outubro), completando así un percorrido que busca implicar á cidadanía na defensa e transmisión da toponimia tradicional galega.
Con esta nova edición, Toponimízate consolídase como unha das principais iniciativas de divulgación e participación social arredor da lingua, promovendo a recuperación e posta en valor dun patrimonio que forma parte esencial da identidade colectiva de Galicia.
