O actor e humorista Alberte Montes levará este verán o espectáculo Galego pode selo calquera a O Carballiño, Boiro, Ribadeo e Toén dentro de FalaRedes 2026, o programa de dinamización lingüística promovido pola Secretaría Xeral da Lingua en colaboración cos concellos participantes.
A proposta consiste nun monólogo cómico que emprega os tópicos, os prexuízos e a autopercepción dos galegos como punto de partida para reflexionar sobre a identidade colectiva e reivindicar o orgullo pola lingua. A xira comezou o 17 de xullo no Auditorio Manuel María do Carballiño e continuará durante as próximas semanas con tres novas funcións de acceso gratuíto.
A segunda actuación celebrarase o 25 de xullo, ás 20.00 horas, no Centro Social de Escarabote, en Boiro. Ao día seguinte, 26 de xullo, o espectáculo chegará ao Campo de San Francisco de Ribadeo, ás 20.30 horas. A xira finalizará o 8 de agosto, tamén ás 20.30 horas, no Campo da Festa de Alongos, no concello ourensán de Toén.
O espectáculo, producido por Hermanager Producións, recupera unha proposta que xa pasara anteriormente polos escenarios e que agora se incorpora á programación de FalaRedes. O programa busca promover o uso social do galego mediante actividades escénicas desenvolvidas en municipios pertencentes á Rede de Dinamización Lingüística.
A dimensión lingüística da iniciativa reside tanto no idioma empregado no escenario como no contido do monólogo. Montes revisa estereotipos utilizados historicamente para presentar os galegos como persoas indecisas, pouco seguras ou incapaces de defender a súa identidade. A obra relaciona estas representacións coa autoxenreira, entendida como a interiorización dunha visión negativa da propia cultura ou lingua.
A través do humor, a proposta procura desactivar estes tópicos e convertelos nun elemento de afirmación colectiva. O título, Galego pode selo calquera, presenta a identidade galega como unha condición aberta e non limitada exclusivamente á orixe familiar ou ao lugar de nacemento. Esta formulación pode ter interese nunha Galicia cada vez máis diversa, na que a incorporación de novas persoas ao uso da lingua constitúe un dos retos sinalados tamén na recente proposta de actualización do Plan xeral de normalización.
O emprego da comedia como ferramenta de dinamización permite actuar sobre dimensións que non sempre se modifican mediante cursos ou campañas informativas. Os hábitos lingüísticos están relacionados co prestixio, coa confianza para falar, coa identificación social e coa percepción de que unha lingua é válida para o lecer e para a cultura popular contemporánea.
A presenza do galego no humor en directo contribúe ademais a ampliar os seus contextos de uso. O idioma non aparece unicamente como materia educativa, elemento patrimonial ou vehículo de comunicación institucional, senón como lingua capaz de construír complicidade, ironía e referencias compartidas diante de públicos diversos.
A xira tamén busca descentralizar a programación. As catro funcións desenvolveranse en concellos das provincias de Ourense, A Coruña e Lugo, algunhas delas en núcleos diferentes das capitais municipais, como Escarabote e Alongos. A gratuidade elimina, ademais, a barreira económica de acceso ás actividades.
