O alumnado dos seis centros educativos do Grove poderá experimentar nos próximos meses como se constrúe unha dobraxe audiovisual e facelo integramente en galego. O Concello pon en marcha a segunda edición de Lingua e Cinema, un programa de dinamización que emprega a interpretación, a voz e o audiovisual como ferramentas para fomentar o uso activo e a socialización na lingua entre a infancia e a mocidade.
A iniciativa desenvolverá 14 sesións do obradoiro teatralizado Descubrindo a dobraxe, impartido por Manuel Pombal Pérez e adaptado ás distintas idades participantes. A programación abrangue desde alumnado de primaria a partir dos oito anos ata estudantes de ESO e Bacharelato, o que permite traballar cunha franxa de idade especialmente ampla.
A distribución das actividades permitirá chegar a toda a rede educativa da vila. Haberá dúas sesións no CEIP Rosalía de Castro, dúas no CEIP As Bizocas, dúas no CEIP Conmeniño, dúas no CEIP Valle-Inclán e dúas no IES As Bizocas. O IES Monte da Vila concentrará outras catro: dúas destinadas á ESO e dúas ao Bacharelato.
O programa está organizado polo Concello do Grove co financiamento do Servizo de Normalización Lingüística e Servizos Lingüísticos da Deputación de Pontevedra. A segunda edición mantén o modelo estreado en 2025, cando os mesmos 14 obradoiros levaron por primeira vez a dobraxe aos centros educativos do municipio.
O obxectivo non consiste unicamente en explicar unha profesión relacionada co cinema e a televisión. Cada sesión permitirá ao alumnado participar no proceso de dobraxe, prestando atención a elementos da comunicación oral como a cadencia, o ritmo e a intención, ademais da coordinación entre voz e imaxe.
Esta dimensión práctica sitúa a lingua nun contexto diferente ao da aprendizaxe curricular. En lugar de traballar exclusivamente vocabulario, gramática ou literatura, os participantes deben utilizar oralmente o galego para interpretar un personaxe, adaptarse ao ritmo dunha escena e coordinarse co resto do grupo.
A estratexia responde á intención municipal de asociar o idioma con valores como modernidade, lecer e diversión e de crear situacións nas que rapaces e rapazas o utilicen activamente. O Concello identifica educación, infancia, mocidade e lecer como ámbitos prioritarios para a normalización lingüística.
O responsable dos obradoiros achega ademais un vínculo directo coa historia da dobraxe audiovisual en Galicia. Manuel Pombal Pérez acumula máis de tres décadas de experiencia no ámbito cultural e participou na versión galega de personaxes como Bugs Bunny, Doraemon e Isidoro, ademais de colaborar coa TVG no programa Larpeiros.
A elección da dobraxe como instrumento de dinamización resulta significativa porque combina dúas cuestións que afectan especialmente ás xeracións novas: o uso oral da lingua e o acceso ao entretemento audiovisual nela.
A experiencia da primeira edición mostra como se traslada esa formulación á práctica. En novembro de 2025, alumnado de quinto e sexto de primaria do CEIP As Bizocas participou nun dos obradoiros de Lingua e Cinema e realizou, entre outros exercicios, a dobraxe dunha escena da serie de animación Bob Esponja. O propio centro destacou daquela o carácter práctico da actividade e a posibilidade de experimentar unha técnica habitual no cinema e na televisión.
O programa introduce deste xeito unha diferenza relevante respecto doutras actividades escolares de sensibilización. O alumnado non recibe simplemente unha mensaxe sobre a conveniencia de falar galego: necesita utilizalo para realizar a propia actividade.
A oralidade ocupa un papel central. Para conseguir que unha frase funcione sobre unha escena non chega con pronunciar correctamente as palabras. É necesario controlar pausas, velocidade, entoación, emoción e intención comunicativa, aspectos que forman parte da competencia lingüística pero que teñen menos presenza nos exercicios escolares tradicionais.
O traballo en grupo engade outra dimensión. A dobraxe obriga a escoitar outras voces, manter a concentración e coordinar intervencións, convertendo a lingua nun instrumento para conseguir un resultado colectivo.
A segunda edición chega ademais nun contexto no que varias iniciativas de normalización detectadas nas últimas semanas están trasladando a intervención lingüística cara aos espazos de lecer e consumo cultural xuvenil. O programa Falamos secundaria da Coruña, por exemplo, centrará este ano unha das súas actuacións nas redes sociais, mentres Youtubeiras+ acaba de abrir a súa décima convocatoria para impulsar a creación dixital.
Lingua e Cinema actúa sobre outro deses ámbitos: o audiovisual. A idea de fondo é semellante. O coñecemento escolar dunha lingua non garante que os adolescentes a escollan posteriormente para entretemento, redes, relacións informais ou creación cultural.
Neste sentido, a dobraxe permite presentar o galego non só como materia de estudo, senón como lingua capaz de interpretar ficción, humor, animación e personaxes recoñecibles.
A relación entre audiovisual e normalización conta cunha longa tradición en Galicia. A chegada da Televisión de Galicia en 1985 contribuíu a crear durante décadas un repertorio de series, películas e animación dobradas ao galego, permitindo que varias xeracións tivesen contacto habitual con produtos internacionais na lingua.
O cambio nos hábitos de consumo audiovisual introduciu, porén, un escenario diferente. A televisión lineal comparte agora espazo con plataformas internacionais, vídeos baixo demanda e redes sociais, polo que a existencia de produtos audiovisuais en galego e a facilidade para atopalos adquiren unha importancia diferente.
Un programa escolar non pode resolver esa cuestión estrutural, pero si pode mostrar ao alumnado como se produce tecnicamente unha versión galega dunha obra audiovisual e converter os propios estudantes, durante unhas horas, en participantes dese proceso.
A iniciativa tamén presenta continuidade, un elemento relevante á hora de avaliar políticas de dinamización. A primeira edición realizouse en 2025 coa mesma estrutura básica de 14 sesións e a segunda mantén o proxecto en 2026.
