O Concello da Coruña prepara unha diagnose sociolingüística específica da cidade como paso previo á elaboración do que será o seu primeiro Plan de Normalización Lingüística. O traballo incluirá unha enquisa telefónica a entre 800 e 1.200 persoas, análise territorial por barrios e un estudo sobre o emprego do idioma dentro da propia Administración municipal. O documento resultante deberá orientar as políticas lingüísticas locais durante os seguintes cinco anos.
A iniciativa supón pasar dunha política composta por programas e actividades concretas a unha planificación sustentada nun diagnóstico propio. A información divulgada este 26 de agosto de 2026 polo Observatorio da Lingua Galega sinala que o estudo pretende coñecer usos, competencias e actitudes lingüísticas, con variables como a idade, o nivel de estudos, a orixe e o barrio de residencia.
A enquisa non se limitará a preguntar que lingua utiliza habitualmente a poboación. Segundo a documentación coñecida, incorporará cuestións sobre a competencia lingüística autopercibida, a lingua inicial, a transmisión familiar e os ámbitos concretos nos que se emprega o galego ou o castelán. Tamén se pretende estudar a exposición ao idioma a través dos centros educativos, do emprego e das redes sociais.
Este nivel de detalle permitirá introducir unha perspectiva que non aparece con tanta precisión nas estatísticas xerais de Galicia: a distribución dos comportamentos lingüísticos dentro dunha mesma cidade. A análise por barrios pode revelar diferenzas entre zonas con composición demográfica, idade media ou evolución urbanística distintas e proporcionar información para decidir onde e con que públicos poden ser máis necesarias determinadas accións.
O proxecto incluirá ademais unha segunda dimensión: analizar como utiliza o galego o propio Concello da Coruña. O estudo revisará tanto a atención á cidadanía e a comunicación do persoal municipal como as intervencións dos representantes políticos. Completarase con entrevistas a persoas consideradas relevantes en distintos ámbitos e con reunións sectoriais.
O obxectivo final é que a información recompilada permita redactar un plan con medidas, prioridades e indicadores para un período de cinco anos. A información publicada sitúa o orzamento base para a asistencia técnica en arredor de 50.000 euros. Neste momento, polo tanto, o Plan de Normalización Lingüística aínda non está redactado nin aprobado: o Concello atópase na fase previa de contratación e preparación da diagnose que deberá fundamentalo.
A planificación municipal non parte de cero desde o punto de vista normativo. A Coruña dispón desde 2021 dunha Ordenanza municipal reguladora do uso da lingua galega. Naquel proceso xa se contemplaba a elaboración dun plan que trasladase os principios xerais da ordenanza a obxectivos, programas e actuacións concretas.
Nos anos posteriores, a elaboración dese documento converteuse tamén nun compromiso político reiterado. En decembro de 2024, o pleno municipal aprobou unha moción na que se instaba expresamente a desenvolver a ordenanza mediante a elaboración do Plan de Normalización Lingüística e a creación dun Consello Local da Lingua. O acordo situaba inicialmente esas actuacións no primeiro semestre de 2025.
A cuestión xa fora debatida antes. En sesións plenarias de 2024 diferentes grupos municipais advertiran de que a elaboración do plan levaba anos pendente e reclamaran que o documento tivese estabilidade suficiente para non depender exclusivamente da duración dun mandato político.
A nova fase anunciada agora indica que o Concello optará por fundamentar a planificación nunha investigación sociolingüística específica da cidade antes de concretar as medidas. Isto permitirá comparar as percepcións e os comportamentos da cidadanía cos usos observados dentro da institución e formular actuacións diferenciadas segundo públicos e espazos.
A diagnose cobra particular relevancia polo perfil lingüístico urbano da Coruña. A información publicada sobre o futuro estudo lembra que os datos estatísticos existentes sitúan a cidade entre os ámbitos nos que o castelán presenta unha posición especialmente dominante como lingua habitual. A nova enquisa pretende precisamente aumentar a resolución desa fotografía, pasando dos datos xerais a información específica por barrios e grupos sociais.
O interese dun estudo destas características non reside só en calcular cantas persoas falan unha ou outra lingua. As políticas de normalización necesitan coñecer tamén en que situacións cambia a elección lingüística, que actitudes existen cara ao idioma, que capacidade ten a poboación para utilizalo e que obstáculos percibe para facelo. Unha persoa pode, por exemplo, declarar competencia suficiente para falar galego e non utilizalo habitualmente, algo que require explicacións diferentes ás dunha falta de coñecemento.
A transmisión familiar será outro dos ámbitos relevantes. Esta variable permite observar ata que punto o idioma pasa dunha xeración á seguinte e como se relaciona a lingua aprendida na infancia coa que posteriormente se emprega nos estudos, no traballo ou nas relacións sociais.
A inclusión do centro educativo, das redes sociais e do ámbito laboral na enquisa permitirá ademais examinar espazos fundamentais de socialización entre a poboación máis nova, precisamente o grupo no que os datos xerais sobre Galicia veñen amosando maiores dificultades para a transmisión e o uso habitual.
No plano administrativo, o diagnóstico poderá servir tamén para contrastar a práctica real do Concello coas obrigas e obxectivos establecidos pola ordenanza de 2021. A normalización institucional afecta non só á documentación escrita, senón tamén á atención oral, ás campañas públicas, á sinalización, ás contratacións e á capacidade efectiva da cidadanía para relacionarse coa Administración na lingua que escolla.
A elaboración do plan deberá chegar nun momento posterior á diagnose. A información dispoñible non concreta aínda o calendario de aprobación definitiva nin enumera as futuras medidas, polo que non é posible anticipar que actuacións acabará incorporando o documento. Esa fase dependerá dos resultados da investigación e do posterior proceso municipal.
