O actor, director e dramaturgo Artur Trillo (Dumbría, 1968) é unha gran figura das artes escénicas galegas das últimas décadas. Fundador da compañía Talía Teatro, desenvolveu a maior parte da súa traxectoria profesional no ámbito do teatro en Galicia, combinando interpretación, dirección e escrita dramática. Ao longo da súa carreira obtivo diversos recoñecementos, entre eles varios Premios María Casares pola súa interpretación e dirección, e participou en proxectos de compañías como o Centro Dramático Galego ou Teatro do Atlántico. Ademais, mantivo unha vinculación continuada coa formación teatral e coa dinamización cultural, como amosa a súa longa etapa á fronte da Mostra de Teatro de Cee.
Neste contexto, Trillo sitúa o galego nun lugar central dentro das artes escénicas en Galicia, onde considera que o seu uso está amplamente normalizado. Segundo explica, practicamente a totalidade das compañías galegas desenvolven o seu traballo nesta lingua, polo que, dende o punto de vista da creación, o galego non perdeu espazo. Con todo, introduce unha matización relevante: a normalización no escenario non implica necesariamente unha presenza consolidada no sistema cultural.
Trillo sinala que, aínda que o teatro galego se produce maioritariamente en galego, a súa capacidade de chegar ao público é limitada. Atribúe esta situación á falta dunha política cultural definida que favoreza a continuidade das representacións e a creación de públicos. Segundo describe, o habitual é que as compañías realicen unha única función en cada localidade, o que converte as representacións en feitos puntuais e “testemuñais”. Para o creador, esta dinámica impide consolidar o teatro como unha opción cultural estable.
Na súa análise, o problema non reside tanto na lingua como no modelo de distribución. Defende que sería necesario prolongar as estadías das compañías nos espazos escénicos, permitindo así ampliar o número de espectadores e reforzar a relación co público. Como exemplo, menciona actuacións en cidades de gran tamaño nas que só se realiza unha función, unha circunstancia que considera insuficiente para aproveitar o potencial da demanda.
O director tamén aborda a tendencia dalgúns profesionais a traballar en castelán co obxectivo de facilitar a circulación das obras fóra de Galicia. Aínda que recoñece a existencia desta práctica, subliña que segue sendo minoritaria. En todo caso, advirte de que a falta de oportunidades no sector audiovisual pode incentivar este tipo de decisións, introducindo tensións entre a creación en galego e as posibilidades de mercado.
No ámbito da recepción, Trillo relativiza a idea de que o uso do castelán garantiría unha maior asistencia. A súa experiencia amosa que o interese do público depende de múltiples factores, entre eles a visibilidade mediática dos intérpretes. Neste sentido, destaca que a presenza de actores e actrices coñecidos contribúe a atraer espectadores tamén ao teatro en galego.
Unha parte significativa da súa traxectoria céntrase en espectáculos que abordan directamente a cuestión lingüística, como Bicos con lingua ou Pelos na lingua. Sobre a resposta do público, sinala que adoita ser positiva, especialmente porque as propostas están construídas dende o humor. Explica que o obxectivo é evitar a confrontación directa co espectador e promover, en cambio, unha reflexión a partir de situacións cotiás.
No caso do público máis novo, o director describe unha relación condicionada polos novos hábitos de consumo cultural. Considera que o teatro compite cunha contorna dominada polas pantallas e os formatos breves, o que dificulta a súa incorporación como práctica habitual de lecer. Por iso, insiste na necesidade de desenvolver proxectos educativos e de exhibición que acheguen as artes escénicas á mocidade.
Finalmente, Trillo reflexiona sobre as dificultades de exportar o teatro en galego. A diferenza doutras artes como o cinema, sinala que a ausencia de ferramentas como a dobraxe ou a subtitulación limita a súa circulación. Neste contexto, afirma que as compañías adoitan verse obrigadas a crear versións noutras linguas para acceder a novos mercados, o que implica un esforzo económico adicional. Para o director, esta situación evidencia unha desigualdade estrutural que afecta ás linguas propias no ámbito escénico.
En conxunto, a súa visión debuxa un escenario no que o galego mantén unha posición consolidada na creación teatral, pero no que persisten desafíos ligados á distribución, á captación de públicos e á proxección exterior.
