A xornalista Ainhoa Apestegui leva máis de dúas décadas vivindo en Galicia, un tempo no que non só desenvolveu a súa carreira profesional nos medios de comunicación, senón no que tamén incorporou o galego á súa vida cotiá ata convertelo nunha lingua habitual de uso. Nada en Pamplona (Navarra), chegou a Compostela a finais dos anos noventa por motivos académicos e laborais, nun momento no que non tiña vínculos previos nin co país nin coa lingua galega.
Formada na Universidade de Navarra, decidiu saír da casa e aproveitar un convenio universitario que lle permitiu facer prácticas en Rádio Voz. Aquel primeiro contacto co sistema mediático galego acabou sendo determinante. O que inicialmente ía ser unha experiencia temporal converteuse nun proxecto de vida: dende 1999 leva traballando como xornalista, primeiro na radio, despois na televisión e novamente na radio, acumulando xa máis de vinte anos de traxectoria profesional en Galicia.
A aprendizaxe do galego comezou practicamente ao mesmo tempo que a súa chegada. No propio ano 1997, pouco despois de iniciar as prácticas, matriculouse nun curso de galego para persoas non galegofalantes na Universidade de Santiago de Compostela. As clases impartíanse daquela na Praza de Mazarelos, na que era entón a Facultade de Ciencias da Comunicación. Ao curso inicial seguiulle outro de perfeccionamento, unha formación que completou xa nos seus primeiros anos de estadía en Compostela.
Segundo explica, a decisión de aprender galego non foi totalmente consciente nin estratéxica. Nun primeiro momento respondeu máis a unha inquietude cultural que a unha necesidade profesional clara. Co tempo, porén, esa percepción foi mudando. O paso pola televisión, concretamente polo traballo na delegación de Atlas de Galicia para Telecinco, marcou un punto de inflexión. As coberturas informativas por todo o territorio —dende naufraxios ata eventos deportivos— fixérona consciente da importancia da lingua para relacionarse coa xente. Aínda que os contidos se emitían en castelán, sentía que achegarse ás persoas sen coñecer o galego limitaba a comunicación e a confianza.
Recoñece que ao comezo non tiña un nivel alto e que existía certa vergoña á hora de falar, pero nunca deixou que iso fose un freo. A súa actitude foi sempre botarse a falar, asumindo os erros como parte natural do proceso de aprendizaxe. Co paso do tempo, o galego deixou de ser só unha ferramenta práctica para converterse nunha lingua pola que sente un fondísimo aprecio. A lectura, o uso diario e as relacións persoais desenvolvidas integramente en galego reforzaron ese vínculo. Hoxe, asegura que lle produce unha especial satisfacción escoitar un galego ben falado e percibir a riqueza expresiva da lingua.
No ámbito profesional, Ainhoa é consciente da responsabilidade que implica falar diante dun micrófono. Por iso, esforzase por coidar a lingua, incorporar vocabulario novo e mellorar continuamente a súa expresión. Aínda así, mantén unha idea clara que resume cunha frase que a marcou especialmente: “o mal galego é o que non se fala”. Un principio que entende como unha chamada a priorizar o uso da lingua por riba do medo a equivocarse, sen deixar de lado o respecto nin o desexo de facelo ben.
Ainhoa asegura que a maioría da xente valora de maneira positiva que alguén de fóra decida aprender e usar unha lingua propia, xa sexa o galego, o catalán ou calquera outra. Considera que as linguas suman e que esa sensibilidade está tamén relacionada coa súa orixe, xa que procede dun territorio cunha realidade lingüística propia como Navarra.
Ao comparar a situación do galego coa do éuscaro en Navarra, observa unha evolución positiva no caso navarro. Lembra unha infancia na que o acceso ao ensino público en éuscaro era moi limitado e destaca que, na actualidade, existen moitas máis ikastolas e unha presenza maior da lingua en distintas zonas do territorio, incluída Pamplona e mesmo áreas do sur de Navarra. Na súa opinión, a saúde do éuscaro mellorou de maneira clara nas últimas décadas.
Como reflexión final, Ainhoa Apestegui diríxese ás persoas que chegan a Galicia con curiosidade pola lingua pero sen atreverse a dar o paso. Desde a súa experiencia persoal, considera que a lingua forma parte da identidade tanto das persoas como dos lugares. Aprendela permite vivir dun xeito máis profundo o territorio que se habita e gozar máis da experiencia vital, conectando non só coa xente, senón tamén co espazo desde unha dimensión emocional e cultural.
