A Deputación de Pontevedra continúa esta semana coa programación de ‘Ao son da nova regueifa‘, unha iniciativa destinada a achegar a tradición da improvisación oral en galego ao alumnado de secundaria. A seguinte actividade celebrarase este mércores 28 de outubro no IES Pedro Floriani de Redondela, onde o estudantado poderá coñecer a historia, a evolución e as posibilidades expresivas dunha práctica vinculada á cultura popular galega.
O programa está dirixido aos centros educativos de secundaria sostidos con fondos públicos e contempla un total de 30 proxeccións gratuítas do documental que dá nome á iniciativa. Os institutos interesados en incorporarse á programación aínda poden presentar a súa solicitude, xa que o prazo de adhesión permanecerá aberto ata o 30 de novembro.
A proposta ten como obxectivo divulgar entre as novas xeracións unha modalidade de expresión oral baseada na improvisación, na rima e no intercambio de versos. A regueifa consiste nun desafío entre dúas ou máis persoas que se responden mediante composicións improvisadas, habitualmente cantadas sobre unha melodía popular. O enxeño, a rapidez de resposta, o humor e a retranca constitúen algúns dos elementos característicos desta manifestación cultural.
O documental ‘Ao son da nova regueifa‘ aborda o proceso de recuperación desta tradición, historicamente presente en distintas comarcas de Galicia, incluídas varias zonas do sur da provincia de Pontevedra. A produción analiza como unha práctica asociada durante décadas aos encontros e celebracións populares foi atopando novos espazos de expresión e transmisión.
A improvisación oral como ferramenta para aprender galego
Ademais da súa dimensión cultural, a iniciativa pon o foco nas posibilidades educativas da regueifa para desenvolver as competencias lingüísticas. A creación de versos improvisados require mobilizar vocabulario, identificar estruturas rítmicas, construír rimas e formular respostas de maneira inmediata, capacidades relacionadas co dominio e coa fluidez da expresión oral.
A práctica tamén implica escoitar atentamente as intervencións doutras persoas, interpretar o seu contido e elaborar respostas coherentes. Deste xeito, a regueifa pode contribuír ao desenvolvemento do pensamento crítico, da creatividade e da capacidade de argumentación, ao tempo que ofrece ao alumnado unha maneira de empregar o galego nun contexto participativo.
O programa provincial desenvólvese, ademais, despois de que a Real Academia Galega dedicase o Día das Letras Galegas de 2025 á poesía popular oral, unha celebración que puxo o foco nas persoas que contribuíron á conservación e transmisión destas expresións culturais.
Dentro deste patrimonio inclúense diferentes modalidades de improvisación en verso, como as regueifas, os brindos e as loias, que comparten elementos como a oralidade, a rima, o desafío verbal e o enxeño. Estas manifestacións forman parte dunha tradición na que a lingua funciona tanto como vehículo de comunicación como ferramenta de creación artística.