A Real Academia Galega celebrará o vindeiro sábado 21 en Vigo o Simposio das Letras Galegas 2026, unha xornada dedicada a analizar a obra literaria, a carreira xornalística e a dimensión persoal de Begoña Caamaño Rascado (Vigo, 1964 – Santiago de Compostela, 2014), protagonista do Día das Letras Galegas deste ano. O encontro, titulado ‘Begoña Caamaño: literatura, xornalismo e vida’, desenvolverase no Museo de Arte Contemporánea de Vigo (MARCO) e contará coa participación dunha ducia de persoas vinculadas á escritora dende diferentes ámbitos.
A iniciativa servirá para pechar a programación académica dedicada á autora, cun percorrido polas distintas facetas dunha figura que desenvolveu a súa actividade profesional no xornalismo e que tamén deixou unha obra narrativa centrada na revisión de relatos clásicos dende perspectivas contemporáneas. O simposio estará coordinado pola académica María López Sández e contará co apoio económico da Xunta de Galicia e do Ministerio de Ciencia e Innovación, así como coa colaboración do Concello de Vigo.
A programación comezará ás 10:00 horas cunha apertura institucional, á que seguirá a conferencia inaugural da crítica literaria María Xesús Nogueira, titulada ‘Begoña Caamaño. A construción dunha voz narrativa’. A súa intervención estará centrada na configuración da identidade literaria da escritora e nas características da súa produción narrativa.
Posteriormente desenvolverase a mesa redonda ‘Reescribir os mitos: voces, formas e pensamento’, dedicada á maneira na que Caamaño recuperou e reinterpretou algunhas das historias máis coñecidas da tradición literaria occidental. Nesta conversa participarán a helenista María Teresa Amado, o especialista en literatura medieval Santiago Gutiérrez, a xornalista e escritora Lara Rozados e o académico Víctor F. Freixanes, quen foi editor das novelas da homenaxeada.
As intervencións darán pé á análise das dúas obras narrativas publicadas por Caamaño: Circe ou o pracer do azul (2009) e Morgana en Esmelle (2012). Na primeira, Caamaño recuperou personaxes e episodios vinculados á tradición da Odisea, mentres que na segunda se achegou ás lendas do ciclo artúrico.
A mesa abordará como a escritora empregou estes referentes para construír novas perspectivas sobre relatos transmitidos ao longo dos séculos, prestando especial atención ás voces e aos personaxes femininos. Deste xeito, o encontro permitirá examinar a relación entre mitoloxía, pensamento e creación literaria que caracteriza a súa narrativa.
O xornalismo e a normalización do galego
A sesión da tarde comezará cunha segunda mesa redonda, ‘Poñer a voz: xornalismo e compromiso’, que se centrará na actividade profesional de Begoña Caamaño e na súa concepción do papel social dos medios de comunicación. Participarán María Xosé Porteiro, que compartiu profesión coa homenaxeada durante os seus primeiros anos de traballo en Vigo; a académica Ana Romaní, amiga e compañeira de Caamaño na Radio Galega, e Lucía Junquera, responsable dun pódcast dedicado á escritora e promovido polo Colexio Profesional de Xornalistas de Galicia.
A conversa abordará a súa maneira de entender o oficio xornalístico, a responsabilidade social da comunicación e a importancia que concedía ao uso e á normalización da lingua galega nos medios.
Esta parte do programa permitirá recuperar unha dimensión fundamental da traxectoria de Caamaño, cuxa actividade como xornalista se desenvolveu antes e durante a súa etapa como escritora. As participantes achegarán as súas experiencias e coñecementos sobre a autora para examinar tanto a súa práctica profesional como o compromiso que mantivo co idioma.
A última mesa redonda da xornada estará dedicada á dimensión máis persoal da protagonista das Letras Galegas 2026. Titulada ‘A vida compartida: memoria, lugares e afectos’, reunirá a Beatriz Caamaño, irmá da escritora; a cantante e amiga Uxía Senlle, e o académico Ramón Nicolás, quen coñeceu a autora despois da publicación de Morgana en Esmelle.
A conversa fará un percorrido polas diferentes etapas da súa biografía, dende a infancia no barrio vigués do Calvario ata as relacións persoais e profesionais que marcaron a súa vida. A memoria familiar, as amizades e os espazos vinculados á súa traxectoria serán algúns dos asuntos que se tratarán nesta sesión, que tamén prestará atención á relación entre as experiencias vitais da escritora e a súa produción literaria.
Ademais das conferencias e mesas redondas, a programación incluirá dúas propostas destinadas a lembrar a escritora a través da música e da lectura. Unha delas será a proxección dunha peza audiovisual protagonizada polo alumnado dos Cursos de lingua e cultura galegas Galego sen fronteiras, que dará voz a fragmentos da obra de Begoña Caamaño en diferentes idiomas.
A iniciativa permitirá achegar os seus textos a outras linguas e incorporar ao programa a participación de estudantes que se aproximan á cultura galega a través destes cursos. O peche musical correrá a cargo de Uxía Senlle, que interpretará os temas que lle dedicou á escritora. A cantante participará así tanto na mesa dedicada á memoria persoal da autora como na clausura artística do encontro.
