Natalio García chegou a Galicia dende Tenerife cando tiña 18 anos. Viña estudar a Santiago de Compostela e o contacto directo coa sociedade e coa cultura galegas fíxolle entender que aprender a lingua era tamén unha maneira de formar parte do lugar no que comezaba unha nova etapa da súa vida. Anos despois, xa residente nos Países Baixos, intenta que o galego continúe presente no seu día a día.
“Pensei que era a hora de aprender a falalo“, lembra sobre aqueles primeiros meses en Galicia. A decisión non partiu dunha obriga académica nin dun proceso de aprendizaxe planificado previamente, senón da experiencia de vivir en Santiago e de atopar a lingua ao seu arredor.
A súa chegada permitiulle ademais comprobar que o galego non era para el simplemente unha materia de estudo ou unha lingua vinculada exclusivamente ás xeracións de máis idade. Aínda que lembra que non todo o seu profesorado na Universidade o empregaba, si atopou moita xente nova que falaba galego, algo que contribuíu a que percibise o idioma como unha lingua viva e de uso habitual.
Ese contacto foi fundamental para dar o paso de comezar a utilizalo. Natalio explica que aprendeu galego, en boa medida, como unha forma de integración na cultura galega, aínda que detrás da decisión tamén estaba o seu interese persoal polas linguas. As relacións persoais acabaron converténdose, co paso dos anos, noutra das principais razóns para seguir mellorando.
Na actualidade, unha das súas maiores motivacións é poder empregar máis o idioma coa súa parella, que é de Galicia. “O meu interese principal actualmente para seguir aprendendo galego é que o meu mozo é galego e quero poder falar máis galego con el“, explica. O feito de que lle interesen as linguas en xeral tamén facilita que continúe perfeccionando unha competencia que recoñece que aínda ten marxe de mellora.
Unha aprendizaxe apoiada na proximidade co castelán
Dende a súa perspectiva como falante de castelán procedente das Canarias, Natalio non considera que aprender galego fose especialmente difícil. A proximidade entre ambos os idiomas facilitoulle boa parte do proceso inicial. “Tendo en conta que se parece moito ao español, non foi difícil“, sinala.
Iso non significa, con todo, que dea a aprendizaxe por rematada. Natalio admite que aínda encontra dificultades cando fala galego, unha experiencia común nun proceso no que continúa avanzando a través do uso da lingua e do contacto con outras persoas.
Precisamente esas interaccións foron a súa principal escola. Fronte a outros neofalantes que atopan na música, na literatura, no audiovisual ou nas redes sociais unha porta de entrada á lingua, no seu caso tiveron moito máis peso as conversas cotiás.
As reaccións ao escoitar galego cun acento de fóra
Comezar a empregar unha lingua que non é nativa implica tamén expoñerse ás reaccións dos demais falantes. No caso de Natalio, a experiencia foi maioritariamente favorable. Cando a xente descobre que procede de Tenerife e que decidiu aprender galego, asegura que a resposta adoita ser positiva.
“A xente reacciona normalmente positivamente”, explica. Con todo, tamén lembra algunhas situacións nas que percibe certa sorpresa ante a súa maneira de falar. “Ás veces a xente pensa que non falo ben, entón pon caras, pero en xeral é moi positivo”, conta.
Esas reaccións non lle impediron continuar utilizando a lingua. Pola contra, Natalio mantén o galego como unha ferramenta de comunicación incluso despois de marchar de Galicia, demostrando que para un neofalante o idioma pode seguir formando parte da vida cotiá aínda que deixe de residir no territorio.
O seu caso presenta ademais unha circunstancia que pode resultar sorprendente: Natalio pode practicar galego no seu traballo nos Países Baixos. Faino cunha persoa brasileira coa que comparte espazo laboral.
O portugués deste compañeiro convértese nunha ponte para a comunicación entre ambos. En lugar de recorrer sempre ao inglés, Natalio emprega galego mentres o seu interlocutor fala portugués do Brasil. “É o meu xeito de poder falar con el sen falar inglés“, explica.
A situación permite que o galego apareza nun contexto situado a centos de quilómetros de Galicia e nunha conversa na que ningún dos dous participantes o ten necesariamente como lingua inicial. A proximidade lingüística entre galego e portugués facilita así que Natalio siga practicando o idioma no seu día a día.
Este uso fóra de Galicia únese ás conversas co seu mozo e ao contacto que mantén coa lingua dende que iniciou a súa aprendizaxe en Santiago. O galego, que comezou sendo para el unha maneira de achegarse á cultura do territorio no que estudaba, pasou a formar parte das súas relacións persoais e da súa vida no estranxeiro.
“Sempre tes que intentalo”
Despois da súa experiencia, Natalio ten clara a recomendación que lle faría a quen chega a Galicia, sente curiosidade pola lingua pero evita utilizala por medo a cometer erros ou por vergoña ante a reacción doutras persoas.
Para el, esperar a dominar completamente unha lingua antes de comezar a falala non é o camiño. A aprendizaxe pasa precisamente por equivocarse, corrixir e continuar utilizando o idioma.
“Coa vergoña non vas chegar moi lonxe. Sempre tes que intentalo e aprender dos erros“, defende.
A súa propia experiencia dende que chegou con 18 anos a Santiago sérvelle como exemplo. Comezou a aprender para integrarse na cultura que atopaba ao seu redor, continuou practicando nas relacións persoais e de amizade e agora mantén o galego presente mesmo dende Holanda.
E fronte ao medo que pode sentir quen pronuncia por primeira vez palabras nun idioma que aínda non domina, Natalio destaca tamén a resposta que atopou entre os propios falantes: “A xente en xeral axuda moito“.
