A plataforma ‘Proxector: audiovisuais en galego para a docencia’ incorporou unha nova escolma de materiais centrados na perspectiva de xénero e na divulgación do coñecemento en lingua galega. Esta entrega especial, publicada ao fío da conmemoración do 8 de marzo, reúne vídeos e contidos audiovisuais que abordan cuestións relacionadas coa ciencia, a historia, a filosofía ou as desigualdades sociais desde diferentes disciplinas.
Entre os materiais seleccionados inclúense pezas que analizan como a investigación médica tradicionalmente tomou o corpo masculino como modelo, unha circunstancia que tivo consecuencias na práctica clínica. Segundo se recolle nun dos contidos, máis do 80 % dos medicamentos retirados do mercado estadounidense entre 1997 e 2000 foron retirados por provocar maior toxicidade nas mulleres, unha situación relacionada coa ausencia de ensaios clínicos realizados cunha perspectiva de xénero.
Outro dos exemplos abordados refírese ás enfermidades cardiovasculares, principal causa de morte nas mulleres a nivel mundial. Os materiais sinalan que os diagnósticos tardíos de infartos son máis frecuentes nas mulleres, en parte porque os seus síntomas adoitan diferir dos que tradicionalmente se asocian aos homes.
A selección inclúe tamén recursos de carácter educativo procedentes de diferentes institucións académicas e culturais. O especial ábrese cun capítulo da serie de ficción ‘Sophias’, elaborada polo Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos do Consello da Cultura Galega, que busca divulgar o pensamento das filósofas ao longo da historia a través de recursos audiovisuais destinados ao ensino.
Desde a Universidade de Vigo chegan dous vídeos didácticos que explican conceptos vinculados á igualdade. Nun deles, a investigadora Iria Vázquez Vázquez aborda o significado da igualdade efectiva ou real entre homes e mulleres, así como os indicadores que se utilizan para medila. Noutro, Cristina Míguez, coa colaboración da comunidade educativa do IES de Chapela (Redondela), explica o concepto de fenda salarial, entendido como a diferenza de ingresos que perciben homes e mulleres por realizar o mesmo traballo.
A perspectiva histórica tamén está presente nesta entrega. Os historiadores Miguel García-Fernández e Diana Pelaz Flores analizan o papel das nobres e aristócratas galegas na Idade Media, desmontando a idea de que vivían recluídas en castelos e subliñando a mobilidade xeográfica e a influencia social que exerceron dentro e fóra do reino.
A escolma inclúe ademais dous vídeos procedentes da plataforma TED, que foron traducidos ao galego. Nun deles, a enxeñeira Alicia Chong Rodriguez presenta un proxecto de suxeitador intelixente capaz de recoller datos biomédicos en tempo real, como o ritmo cardíaco, a respiración ou a temperatura corporal, mediante sensores integrados. A tradución corre a cargo de María Suárez Seijas.
No segundo vídeo, a médica de urxencias Alyson McGregor explica como o modelo masculino se converteu durante décadas na referencia da investigación médica, e como incorporar as diferenzas entre homes e mulleres pode contribuír a desenvolver tratamentos máis efectivos para ambos os sexos. Este contido foi traducido ao galego por Ángela González.
Entre os materiais seleccionados figura tamén o documental ‘As mulleres migrantes terman do mundo’, dirixido por Sonia Díaz e Óscar Vázquez. A peza recolle testemuños de catro xeracións de mulleres migrantes que reflexionan sobre a súa contribución ao sustento e ao benestar das súas familias, así como sobre o reparto desigual das tarefas de coidado. O documental sitúa estas experiencias tanto na localidade galega de Burela como na illa caboverdiana de Santiago.
A escolma complétase con outros recursos dedicados a ámbitos como a integración da perspectiva de xénero nas políticas públicas, o estudo da lingua das mulleres ou a análise do papel das galegas na idade contemporánea.
‘Proxector: audiovisuais en galego para a docencia’ é un espazo web creado para recompilar e difundir materiais audiovisuais que poidan empregarse como apoio ao ensino en lingua galega, especialmente en bacharelato e no ámbito universitario.
O proxecto foi deseñado inicialmente polo Servizo de Normalización Lingüística da Universidade de Santiago de Compostela e lanzouse en 2015 no portal educativo Didactalia. En 2018, o Consello da Cultura Galega, a través do Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia, incorporouse á iniciativa e asumiu un papel activo na coordinación e na edición de contidos.
Na actualidade, os recursos recompilados están dispoñibles no sitio web institucional do Consello da Cultura Galega, onde se clasifican segundo a temática, o idioma no que foron gravados ou subtitulados e o nivel educativo ao que van dirixidos. Cada material conta ademais cunha ficha descritiva con información básica, e pode localizarse mediante busca libre ou a través de filtros que permiten seleccionar os contidos segundo diferentes criterios.
